Sygnał 3: Przewlekłe problemy trawienne: biegunka, zaparcia, gazy

Co jest normą, a co sygnałem alarmowym?

Wielu właścicieli przyzwyczaja się do tego, że ich pupil po prostu ma wrażliwy brzuch. Biegunka raz w tygodniu, gazy po każdym posiłku, zaparcia co kilka dni. Oswajamy się z tym, bo nie wiemy, jak powinno być inaczej.

Zdrowy pies powinien oddawać 1-2 uformowane, sprężyste stolce dziennie. Zdrowy kot -regularnie, bez widocznego wysiłku i bólu. Kał nie powinien być wodnisty, zbyt twardy, śluzowaty ani intensywnie cuchnący. Jeśli te warunki nie są spełnione przez więcej niż kilka dni i nie mają związku z konkretnym jednorazowym zdarzeniem (np. zjedzenie czegoś nieodpowiedniego), warto przyjrzeć się diecie.

Dlaczego zła karma burzy trawienie?

Układ pokarmowy psa i kota ewoluował przez tysiąclecia do trawienia białka zwierzęcego i tłuszczów zwierzęcych. To właśnie te składniki wchłaniane są z najwyższą efektywnością. Problem pojawia się, gdy karma bazuje głównie na zbożach, roślinach strączkowych czy ziemniakach jako źródłach energii i wypełniaczy.

Węglowodany złożone, szczególnie w dużych ilościach, fermentują w jelicie grubym zamiast być wchłaniane w jelicie cienkim. Ta fermentacja prowadzi do nadprodukcji gazów, stąd wzdęcia, bóle brzucha i głośna perystaltyka. U kotów, które są obligatoryjnymi mięsożercami i mają jeszcze mniej enzymów do trawienia skrobi niż psy, problem ten jest szczególnie wyraźny.

Biegunka może być skutkiem kilku mechanizmów jednocześnie: nietolerancji składnika, zbyt wysokiej zawartości tłuszczów roślinnych (słabiej przyswajalnych), zaburzeń jelitowych wywołanych przez sztuczne dodatki lub zbyt szybkiej zmiany karmy bez okresu przejściowego. Zaparcia natomiast często wynikają z niewystarczającej ilości wody w diecie (szczególnie u kotów na karmie suchej) lub z braku odpowiedniego błonnika.

Mikrobiom jelitowy - klucz, o którym mało się mówi

Jelita psa i kota zamieszkuje biliony mikroorganizmów tworzących mikrobiom. To one odpowiadają za prawidłowe trawienie, syntezę niektórych witamin i prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego. Mikrobiom jest niezwykle wrażliwy na zmiany diety.

Karma pełna sztucznych konserwantów, barwników i aromatów zaburza skład mikrobiomu na korzyść bakterii patogennych. Karma bogata w naturalne prebiotyki (np. błonnik z dyni, cykorii) wspiera bakterie korzystne. Niestety wiele tańszych karm nie zawiera żadnych naturalnych prebiotyków - co długoterminowo osłabia odporność jelit i prowadzi do niestabilnego trawienia.

Praktyczne wskazówki

Zmianę karmy zawsze wprowadzaj stopniowo - przez 7-10 dni mieszaj nową z poprzednią w rosnących proporcjach. Nagła zmiana jest jedną z częstszych przyczyn biegunki u psów i kotów. Jeśli objawy trawienne trwają mimo zmiany karmy i okresu adaptacyjnego koniecznie odwiedź weterynarza, by wykluczyć przyczyny chorobowe.

Przy wyborze karmy zwróć uwagę na strawność - im wyższa zawartość mięsa jako pierwszego składnika, tym wyższa strawność ogólna. Karma mokra, dzięki wysokiej zawartości wody i białka zwierzęcego, jest zazwyczaj lepiej tolerowana przez pupile z wrażliwym układem pokarmowym niż karma sucha.